AI chạy trên máy tính: Opera WebAI dùng thế nào?

Opera vừa phát hành bản thử nghiệm sớm của WebAI trên trình duyệt Opera One. Đây là cách cho AI chạy trên máy tính của người dùng, thay vì gửi nội dung trang web lên máy chủ của nhà cung cấp AI. Tính năng chỉ hoạt động khi người dùng tự bật và chưa phải sản phẩm hoàn thiện.

Opera WebAI là gì?

Theo thông cáo của Opera ngày 27/10/2026, WebAI là một đề xuất chuẩn web mới. Nó cho phép website và tiện ích trình duyệt gọi tới mô hình AI cài sẵn trên máy người dùng. Opera mô tả đề xuất này có Google và Microsoft ủng hộ, nhưng chưa nêu tên tổ chức chuẩn hoá nào đang xem xét.

WebAI gồm 3 nhóm chức năng (API) cho nhà phát triển:

1. Prompt: tạo văn bản theo câu lệnh.
2. Decision: phân loại nội dung, ví dụ gắn nhãn một đoạn tin là giật tít hay không.
3. Semantic Embeddings: hiểu mức liên quan giữa các mẩu thông tin.

Mô hình mặc định là Gemma của Google. Trên Mac, WebAI dùng được cả mô hình nền tảng chạy trên thiết bị của Apple. Opera cho biết cách làm này không phụ thuộc một mô hình cụ thể và dựa trên mô hình mở (open-weight). Hãng từng cho chạy mô hình AI cục bộ ở bản dành cho nhà phát triển từ năm 2024.

AI chạy trên máy tính làm được gì với WebAI?

Opera nêu ví dụ: tiện ích có thể sắp xếp tab, gắn cờ tin giật tít hoặc lọc tin tuyển dụng phù hợp bằng mô hình trên laptop. Blog của hãng giới thiệu một số tiện ích mẫu như Project Lens (tô màu đoạn văn theo mức liên quan tới một dự án), Got It? (tạo câu đố từ bài đang đọc) và RecordIn Alchemy (soạn bài mạng xã hội từ một bài báo).

Điểm khác biệt nằm ở nơi xử lý dữ liệu. Theo Opera, nội dung trang mà AI xử lý ở lại trên máy, không cần gửi lên nhà cung cấp AI đám mây. Người dùng cũng quyết định website nào được dùng AI cục bộ, theo cơ chế cấp quyền từng trang.

Ảnh minh hoạ: XoaiTool

Máy nào dùng được, có mất phí không?

WebAI hiện có trên Opera One dưới dạng thử nghiệm sớm (early preview). Opera GX và Opera Neon sẽ có theo sau. Hệ máy được hỗ trợ gồm Windows 64-bit dùng chip Intel hoặc AMD và Mac dùng chip Apple. Mac đời chip Intel, Linux và Windows trên chip ARM chưa được hỗ trợ.

Về chi phí, thông cáo của Opera viết "Users don't need AI subscriptions": người dùng không cần đăng ký gói AI, cũng không cần khoá API. Opera chưa công bố dung lượng mô hình, mức RAM hay card đồ hoạ tối thiểu. Hãng cũng không nêu giới hạn khu vực, nên người dùng tại Việt Nam có thể tải Opera One như một trình duyệt thông thường.

Cách bật WebAI trong 3 bước

1. Tải hoặc cập nhật Opera One lên bản mới nhất trên máy Windows 64-bit hoặc Mac chip Apple.
2. Vào Cài đặt (Settings) → Opera AI, bật mục "Enable Web AI API". Máy sẽ tải mô hình về, quá trình này có thể mất vài phút.
3. Cài một tiện ích mẫu của Opera để thử, sau đó cấp quyền dùng AI cục bộ cho từng trang khi được hỏi.

Theo blog Opera, "Nothing is downloaded until you turn it on in Settings." Người không bật tính năng sẽ không phải tải mô hình về máy. Tên mục cài đặt có thể thay đổi giữa các bản cập nhật vì tính năng vẫn đang thử nghiệm.

AI chạy trên máy tính khác gì ChatGPT, Gemini?

Các trợ lý như ChatGPT hay Gemini xử lý câu lệnh trên máy chủ, dùng mô hình lớn nên trả lời tốt các việc phức tạp. Mô hình cục bộ nhỏ hơn và phụ thuộc cấu hình máy, đổi lại dữ liệu không phải rời khỏi máy.

Bảng tổng hợp từ blog và thông cáo Opera ngày 27/10/2026; cột AI đám mây là mô tả chung.

Với dân văn phòng và doanh nghiệp nhỏ, AI cục bộ là một hướng giảm rủi ro khi làm việc với hợp đồng, số liệu khách hàng hay tài liệu nội bộ. Đây là mối lo khiến một số cơ quan hạn chế công cụ AI đám mây, như trường hợp được phân tích trong bài Thụy Điển chặn ChatGPT ở công sở. Doanh nghiệp vẫn nên đối chiếu quy định nội bộ và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân trước khi đưa dữ liệu vào bất kỳ công cụ nào.

Hạn chế cần biết trước khi dùng

Tốc độ phụ thuộc phần cứng. TechCrunch lưu ý hiệu năng mô hình tuỳ vào cấu hình thiết bị, và AI cục bộ có thể làm máy nặng hơn. Opera thừa nhận hiệu năng AI cục bộ vẫn đang được cải thiện.

Không xoá hết rủi ro riêng tư. Dữ liệu xử lý trên máy không đồng nghĩa mọi tiện ích đều an toàn. Người dùng nên chỉ cài tiện ích từ nguồn tin cậy và cấp quyền cho từng trang thay vì bật cho tất cả.

Chưa rõ hỗ trợ tiếng Việt. Opera không công bố danh sách ngôn ngữ của WebAI. Chất lượng xử lý tiếng Việt cần được kiểm tra thực tế trước khi dùng cho công việc.

Chưa thay được trợ lý AI lớn. WebAI hợp với việc nhẹ như phân loại, gợi ý, sắp xếp thông tin. Việc cần suy luận dài, viết nội dung phức tạp vẫn phù hợp hơn với các công cụ như ChatGPT hay NotebookLM khi tóm tắt tài liệu dài. Nền tảng chung để dùng tốt mọi công cụ là cách đặt câu lệnh, có trong bài cách viết prompt AI trên LinhEdu.

Hỏi nhanh

Đọc thêm trên XoaiTool: Công cụ AI · Kỹ năng số · Cách khoá đoạn chat ChatGPT bằng mã PIN · Tất cả tool miễn phí

Kiến thức nền về cách mô hình AI hoạt động có trong chuyên mục AI cơ bản trên LinhEdu.

Cập nhật lần cuối: 29/10/2026

Nguồn tham khảo

1. Opera Blog – WebAI: local AI for the web, now in Opera
2. Opera Newsroom – Opera doubles down on local AI
3. TechCrunch – Opera introduces a new web standard for local AI
4. Opera Newsroom – Local LLMs (2024)