Chiến lược quốc gia về AI: 10 triệu lao động biết dùng AI

Chiến lược quốc gia về AI đặt mục tiêu cụ thể cho từng nhóm nhân lực, từ chuyên gia đến người lao động phổ thông. Trong khi đó, số liệu thống kê mới nhất cho thấy phần lớn lực lượng lao động chưa qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ. Khoảng cách này đặt ra yêu cầu tự trang bị kỹ năng với người đi làm và doanh nghiệp nhỏ.

Chiến lược quốc gia về AI đặt mục tiêu gì cho người lao động?

Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn 2045 được phê duyệt tại Quyết định 1671/QĐ-TTg ngày 28/8/2026, do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký. Căn cứ của chiến lược là Luật Trí tuệ nhân tạo ngày 10/12/2025.

Chiến lược quốc gia về AI là văn bản định hướng chung cho cả nghiên cứu, hạ tầng, ứng dụng và nhân lực. Trước đó, ngày 11/8/2026, Chương trình phát triển nhân lực AI đến năm 2030 cũng được phê duyệt, theo VnExpress. Cả hai văn bản đều nêu mốc 10 triệu lao động có kỹ năng AI. Chiến lược xác định phát triển nhân lực là "nền tảng quyết định", theo VTC News.

Bốn tầng mục tiêu nhân lực đến 2030

Nguồn: Quyết định 1671/QĐ-TTg (28/8/2026), đối chiếu VnExpress (11/8/2026).

Mục tiêu nhân lực AI đến 2030, đơn vị nghìn người. Nguồn: Quyết định 1671/QĐ-TTg.

Theo VnExpress, trong nhóm 10.000 nhân lực chất lượng cao có ít nhất 1.500 người phát triển công nghệ lõi. Chiến lược cũng đặt mục tiêu năng suất lao động trong các ngành ứng dụng AI tăng ít nhất 10–15% và kinh tế AI chiếm khoảng 6% GDP.

Ở khu vực công, Quyết định 1671 đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng nền tảng AI của Nhà nước cho công việc hằng tuần, cùng ít nhất 8 mô hình AI tiếng Việt.

Phổ cập kỹ năng AI qua khoá học trực tuyến

Một trong 9 trụ cột của chiến lược là "Nhân lực AI và kỹ năng AI toàn dân". Định hướng gồm phổ cập AI qua khoá học trực tuyến mở (MOOC) và đào tạo lại lao động có nguy cơ bị thay thế. Văn bản chưa nêu nền tảng hay thời điểm mở các khoá học cụ thể.

Người đi làm Việt Nam đang ở đâu?

Số liệu chính thức: 30,4% lao động có bằng, chứng chỉ

Theo Cục Thống kê, quý III/2026 lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên khoảng 54,1 triệu người. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ chỉ đạt 30,4%. Thu nhập bình quân của người lao động là 9,2 triệu đồng/tháng.

Theo ước tính của XoaiTool, mục tiêu 10 triệu người trong chiến lược quốc gia về AI tương đương khoảng 18% lực lượng lao động hiện nay. Văn bản chưa chia mục tiêu này theo ngành nghề hay vùng miền.

Khảo sát Microsoft: lao động tri thức Việt Nam dùng AI sớm

Báo cáo Work Trend Index 2026 của Microsoft khảo sát 2.000 lao động tri thức tại Việt Nam. Kết quả cho thấy nhóm này tiếp cận AI nhanh hơn mặt bằng toàn cầu ở nhiều chỉ số.

Lao động tri thức Việt Nam và toàn cầu với AI. Nguồn: Microsoft Work Trend Index 2026.

Nguồn: Microsoft Work Trend Index 2026 (24/6/2026). Dòng đầu tính trên toàn bộ người được khảo sát; các dòng còn lại tính trên người dùng AI.

Cũng theo báo cáo, yếu tố tổ chức tác động tới giá trị AI mang lại gấp hơn hai lần thói quen cá nhân. Ông Dhanawat Suthumpun, Tổng Giám đốc Microsoft Thái Lan và Thị trường mới nổi, nhận định: "Công nghệ không thể tự tạo ra sự chuyển đổi".

Cần lưu ý đây là khảo sát lao động tri thức của một doanh nghiệp công nghệ, không đại diện cho toàn bộ lao động Việt Nam, trong đó có nhiều người làm nông nghiệp, sản xuất và dịch vụ phổ thông.

Doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh được hưởng gì?

Theo Quyết định 1671, ít nhất 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã sẽ được hỗ trợ sản phẩm, giải pháp tích hợp AI. Mục tiêu đi kèm là 60% doanh nghiệp ứng dụng AI ghi nhận tăng năng suất, giảm chi phí hoặc tăng doanh thu.

Chiến lược có nhóm giải pháp về công cụ AI cho người bán hàng trực tuyến và doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, cơ chế đăng ký và mức hỗ trợ cụ thể chưa được công bố. Doanh nghiệp nên theo dõi văn bản hướng dẫn chính thức, tránh tin vào lời mời "nhận hỗ trợ AI" chưa rõ nguồn gốc.

Bên cạnh đó, Nghị định 142/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Trí tuệ nhân tạo đã ban hành ngày 30/4/2026. Doanh nghiệp dùng AI trong hoạt động kinh doanh nên tìm hiểu văn bản này.

Cơ hội và rủi ro với người đi làm

Mục tiêu quốc gia rõ ràng có thể kéo theo nhiều chương trình đào tạo, tài liệu tiếng Việt và mô hình AI tiếng Việt trong những năm tới. Người đi làm có kỹ năng AI sớm sẽ có lợi thế khi doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng.

Ở chiều ngược lại, chiến lược nhắc tới nhóm lao động có nguy cơ bị thay thế. Khoảng cách giữa nhóm lao động tri thức đã quen dùng AI và nhóm chưa qua đào tạo có thể nới rộng nếu việc phổ cập chậm.

Kỹ năng người đi làm nên trang bị

Phần dưới đây là gợi ý của XoaiTool, không phải nội dung của chiến lược quốc gia về AI.

1. Nắm kiến thức nền: hiểu AI tạo sinh làm được gì, giới hạn ở đâu. Chuyên mục AI cơ bản tổng hợp các khái niệm cần biết.
2. Học viết prompt: mô tả rõ vai trò, bối cảnh, yêu cầu và định dạng đầu ra. Tham khảo hướng dẫn cách viết prompt AI.
3. Áp dụng vào một việc lặp lại: chọn một tác vụ hằng tuần như tóm tắt họp, soạn email, tổng hợp số liệu để thử nghiệm. Nhiều tình huống mẫu có trong mục AI Thực chiến.
4. Kiểm chứng và bảo mật: đối chiếu thông tin AI đưa ra với nguồn gốc; không đưa dữ liệu nội bộ, thông tin khách hàng vào công cụ AI chưa được công ty cho phép.

Các kỹ năng nền tảng khác được tổng hợp trong chuyên mục kỹ năng số.

Hỏi nhanh

Đọc thêm trên XoaiTool: Tin tức AI · Công cụ AI · Tất cả tool miễn phí

Cập nhật lần cuối: 19/10/2026

Nguồn tham khảo

1. Thư viện Pháp luật – Quyết định 1671/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo
2. VTC News – Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn 2045
3. VnExpress – 10 triệu lao động được đào tạo kỹ năng AI đến 2030
4. Cục Thống kê – Tình hình lao động, việc làm quý III và 9 tháng năm 2026
5. Microsoft Source Asia – Báo cáo Chỉ số Xu hướng Công việc 2026
6. Báo Thanh tra – Mục tiêu nâng năng suất lao động 10–15% trong các ngành ứng dụng AI
7. Thư viện Nhà đất – Nghị định 142/2026/NĐ-CP